Wouter Bruins (In Ovo)

Drie vragen aan Wouter Bruins van In Ovo – Geslachtsbepaling in het ei

Wouter Bruins en Wil Stutterheim wisten bijna niets van eieren toen ze zeven jaar geleden startten met In Ovo. Inmiddels werkt het bedrijf samen met een consortium van de pluimveesector, de overheid en bedrijven aan een machine die ervoor zorgt dat het geslacht van een kip al in het ei bepaald kan worden. Het resultaat: een innovatieve, diervriendelijke en duurzame oplossing voor de omgang met haantjes.

Het leggen van eieren gebeurt vanzelfsprekend door vrouwelijke kippen, de leghennen. In broederijen worden die met vele tegelijk uitgebroed. Op dit moment betekent dat ook dat als er een haantje in een ei zit, dat haantje niet voor de productie gebruikt kan worden. Haantjes worden overigens op kleine schaal wel voor vleesproductie gebruikt, bijvoorbeeld door Kipster en de Lekkere Man. In Ovo (Latijn voor ‘in het ei’) wil hier verandering in brengen. Eén van de zaken waar het jonge Leidse bedrijf zich mee bezighoudt, is het zogenoemde ‘gender typing’: geslachtsbepaling in het ei.

Wouter Bruins (In Ovo)

Hoe is In Ovo begonnen?

“We wisten niets van de pluimveesector en hoe die in elkaar zat toen we met In Ovo begonnen”, vertelt Wouter. “Wil en ik studeerden beide in Leiden; Wil biomedische wetenschappen en ik biologie. Als onderdeel van onze master moesten wij een onderzoek opzetten. In plaats van te starten met een technologie die een probleem zou kunnen oplossen, startten wij juist met het in kaart brengen van een bestaand probleem waarvoor een technische oplossing nodig was. Eén van de mensen die wij tijdens onze zoektocht spraken, was een pluimveehouder. Hij vertelde ons dat haantjes worden uitgeselecteerd omdat ze niet gebruikt kunnen worden voor de productie. Wil en ik wilden hier graag een oplossing voor bedenken en zo kwamen bij gender typing uit. Dat was de start van In Ovo. Daar waren we zeker niet de eersten mee, maar bedachten er uiteindelijk wel als eerste een praktijkrijpe manier voor.”

Op het juiste spoor

Dat In Ovo op het juiste spoor was, bleek onder andere uit de prijzen die ze al vrij snel wonnen. “Dit waren onder andere businessplan-competities”, vertelt Wouter. “Onze plannen spraken dus aan en we haalden ook snel subsidie binnen om te kunnen starten met ons onderzoek. Dat richtte zich de eerste jaren voornamelijk op interviews met betrokkenen uit de sector, zoals broederijen. De plek waar de toekomstige legkippen ter wereld komen. Het onderwerp is behoorlijk complex, dus het was belangrijk dat wij eerst een compleet beeld hadden van de sector. In 2014 hebben we vanuit de Nederlandse overheid 3,5 ton subsidie gekregen en vanuit de Universiteit Leiden een investering van 2 ton. Toen konden we écht van start met de techniek voor een machine die gender typing mogelijk maakt.”

Snelheid van groot belang

De machine die in Ovo ontwikkelt, moet naast nauwkeurig ook erg snel zijn. “De verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke dieren in het ei waren wel bekend, maar onbruikbaar in de broederij”, legt Wouter uit. “Daar moet het bepalen van het geslacht namelijk heel snel gaan, omdat er vele eieren per dag worden uitgebroed. We zijn daarom op zoek gegaan naar andere verschillen die we wél snel konden meten. We hebben daarvoor vele biochemische analyses en eiertests in broederijen gedaan, met ondersteuning van het consortium van overheid, bedrijfsleven en broederijen. Aan de hand daarvan hebben we verschillen gevonden die we snel en goed konden meten. Dat was voor ons echt een succes, omdat we dus bewezen dat wat wij wilden, ook daadwerkelijk mogelijk was.”

Positieve reacties uit de pluimveesector

De reacties die In Ovo krijgt vanuit de pluimveesector zijn positief. Zowel broederijen als legpluimveehouders zijn blij dat er nu echt een oplossing lijkt te komen voor het doden van haantjes. “Iedereen wil ons graag helpen”, zegt Wouter. “Dat komt mede omdat we bij willen dragen aan een oplossing en niemand onze visie op willen dringen. Dat wordt gewaardeerd en daar zijn we blij mee.”

Wat zijn de plannen voor de komende jaren?

Op dit moment is In Ovo druk bezig om een volgende financieringsronde af te ronden: het onderzoek is immers kostbaar en tijdrovend. “We gebruiken deze financiering om een prototype van een apparaat te bouwen dat 3 eieren per seconde kan analyseren”, vertelt Wouter. “Die gaan we in een broederij opstellen, zodat we kunnen zien hoe de machine in de praktijk werkt. We willen het prototype van deze machine halverwege 2020 op de markt hebben.” Wouter en Wil werken op dit moment ook aan een manier om de ‘mannelijke eieren’ te verwaarden. “Hoe we dat gaan doen, kan ik nog niet zeggen”, aldus Wouter. “We werken inmiddels een jaar aan dit plan en het heeft echt veel potentie.”

Weet je nog een leuk eierfeitje?

Eén ei kan ongeveer 25 kilo, oftewel een kind van 8 jaar oud dragen!